moneycurio

MoneyCurio blogu

Para hakkında kısa, veriye dayalı hikâyeler — araçlarımızı besleyen kamuya açık verilerin ta kendisinden. Ahkam yok, hisse tüyosu yok; sadece bilmeye değer sayılar.

7 Ağustos 2026

Sadece yerinde saymak için gereken zam

Enflasyonun altındaki zam, zam değil kesintidir. 21 ülkede 2020-2025 arasında aynı hayatı almak için maaşın ne kadar büyümesi gerektiği tam olarak burada.

Hikâyeyi oku →

7 Ağustos 2026

Altın gerçekten enflasyona karşı korudu mu?

Altına enflasyon kalkanı denir. 45 yılda ABD enflasyonunu geçti — ve bu sürenin içindeki yirmi yıllık bir dilimde alım gücünün çoğunu kaybetti. İkisi de doğru.

Hikâyeyi oku →

7 Ağustos 2026

Dünyanın ortası gerçekte nerede duruyor

Dünyada kişi başına medyan gelir, herhangi bir zengin ülkenin ortasının küçük bir kesri. Bu karşılaştırma ne gösteriyor, neyi saklıyor ve neden bir nasihat değil?

Hikâyeyi oku →

7 Ağustos 2026

Aynı yıllar, 21 farklı para biriminde yaşanmış enflasyon

Aynı yıllar bir ülkede fiyatları 1,2 katına, bir başkasında on binlerce katına çıkardı. Bu uçurum gerçekte neyi ölçüyor — ve neyi ölçmüyor?

Hikâyeyi oku →

7 Ağustos 2026

Maaş sıralaması, yerel fiyatları ödemeye başlayınca değişiyor

Ülkeleri ortalama maaşa göre sıralarsan bir liste çıkar. O maaşın yerel fiyatlarla ne aldığına göre sıralarsan sıra değişir. Aynı sayılar, iki çok farklı tablo.

Hikâyeyi oku →

7 Ağustos 2026

“Kahve parası” hesabını gerçek sayılarla kontrol ettik

Günlük 5 dolarlık kahve 30 yıl boyunca S&P 500'ün uzun vadeli getirisiyle yatırılınca ciddi bir tutar ediyor — ama hâlâ bir finansal plan değil. Hesabın iki yarısı da burada.

Hikâyeyi oku →

7 Ağustos 2026

72 kuralı: paranın ikiye katlanmasını akıldan hesaplamak

72'yi yıllık getiriye böl, paranın ikiye katlanma süresini bul. Bu kısayol neden işler, nerede çöker ve uzun vadeli ortalama neyi saklar?

Hikâyeyi oku →

28 Temmuz 2026

On yıl önce yatırılan 1.000 dolar bugün ne ederdi?

NVIDIA 1.000 doları on yılda 73.600 dolara çevirdi — Bitcoin'i bile geçti. Ama ikisi de yolda %50'den fazla düştü. İşte dürüst rakamlar.

Hikâyeyi oku →

28 Temmuz 2026

1990'ın 100 doları bugün ne eder? Nerede yaşadığına göre uçurum var

Japonya'da fiyatlar 1990'dan beri neredeyse yerinden oynamadı. Brezilya'da 200.000 kat arttı. 10 ülkede 35 yıllık enflasyonun veri turu.

Hikâyeyi oku →

28 Temmuz 2026

1 milyar doları saymak ne kadar sürer?

Saniyede bir dolar, gece gündüz: 1 milyon 12 gün, 1 milyar 31,7 yıl sürüyor. Milyarder servetini kavranır kılan matematik.

Hikâyeyi oku →

28 Temmuz 2026

Aynı maaş bir ülkede zengin, diğerinde dar hissettirir. İşte matematiği

60.000 dolarlık maaş Japonya'da 96.000 dolar, İsviçre'de 54.000 dolar gibi hissettirir. World Bank fiyat düzeyi verisi, coğrafyanın maaşı nasıl değiştirdiğini açıklıyor.

Hikâyeyi oku →